İlk doğum günü partilerinde tanıdık bir an vardır. Pasta kesilmeden önce biri televizyonu açar, salonun ışıkları kısılır ve ekranda kundaklı bir yenidoğan yavaş yavaş mama sandalyesinde yüzü kremaya bulanmış bir yaşındaki çocuğa dönüşür. Video bir dakika bile sürmez ama babaanne gözlerini siler, dede "bir daha aç" der, aile grubuna o akşam gönderilen tek şey o video olur.
Bu videoya timelapse diyoruz: aynı çocuğun benzer açıdan çekilmiş çok sayıda fotoğrafının art arda, hızlıca gösterilmesi. Bu yazıda iyi bir bebek timelapse videosunun nasıl hazırlanacağını anlatıyoruz. İster ilk günden beri planlı fotoğraf çekiyor olun, ister elinizde sadece dağınık bir galeri olsun.
İyi bir timelapse'i ne ayırır?
Timelapse bir slayt gösterisi değildir. Slayt gösterisi yılın en güzel fotoğraflarını geçiş efektleriyle sıralar. Timelapse ise değişimi gösterir ve değişim ancak geri kalan her şey sabit durduğunda görünür.
Videonun akıcı mı yoksa zıplayan mı olacağını üç şey belirler:
- Aynı kadraj. Gözler her karede aşağı yukarı aynı yerde, baş aşağı yukarı aynı büyüklükte.
- Benzer ışık. Gün ışığında çekilmiş karenin yanına lamba ışığında çekilmiş kare gelirse video yanıp sönen ampul gibi görünür.
- Yeterli kare. Kare az olursa yüz bir hâlden ötekine atlar; yeterli olursa büyüyormuş gibi görünür.
Bunların hiçbiri profesyonel kamera gerektirmez. Sadece fotoğrafların benzer şekilde çekilmesi gerekir. Nasıl yapıldığını bebeğin her gün fotoğrafını çekmek yazısında ayrıntılı anlattık.
Kaç fotoğraf gerekir?
Aşağıdaki tablo farklı ritimlerin kabaca ne çıkardığını gösteriyor. Süreler basit bir hesap; siz izlerken en doğal gelen hızı seçeceksiniz.
| Çekim ritmi | Bir yılda kare | Saniyede 4 kare | Saniyede 10 kare |
|---|---|---|---|
| Her gün | yaklaşık 365 | yaklaşık 91 saniye | yaklaşık 36 saniye |
| İki üç günde bir | 120 ile 180 | 30 ile 45 saniye | 12 ile 18 saniye |
| Haftada bir | 52 | yaklaşık 13 saniye | yaklaşık 5 saniye |
| Ayda bir | 12 | yaklaşık 3 saniye | yaklaşık 1 saniye |
Kısacası haftalık fotoğraflar kısa ve tatlı bir video çıkarır, günlük fotoğraflar ise size seçme lüksü verir. Aylık fotoğraflar timelapse için az gelir; onları aylık bebek fotoğrafı fikirleri yazımızdaki gibi yan yana bir kolaja ya da doğum günü slayt gösterisine ayırmak daha iyi sonuç verir.
Henüz başlamadıysanız: galeriden bir yılı toplamak
Belki hiçbir plan yapmadınız ve doğum günü üç hafta sonra. Yine de güzel bir şey çıkarabilirsiniz.
- Bir albüm açın. Galeride yılın başına kadar kaydırın ve aday fotoğrafları tek bir albüme ekleyin. Haftada bir iki kare hedefleyin.
- Sert eleyin. Yüzün kameraya döndüğü, kadrajda benzer büyüklükte olduğu ve el ya da emzikle kapanmadığı kareleri tutun.
- Aynı orana kırpın. Hepsini aynı en boy oranına getirin ve gözleri aynı çizgiye yerleştirin. iPhone Fotoğraflar uygulamasında sabit oranla kırpabilirsiniz.
- Işığa bakın. Çok sarı, çok karanlık ya da flaşla çekilmiş birkaç kareyi çıkarın. Tutarlılık, sayıdan önemlidir.
- Tarihe göre sıralayın. WhatsApp'tan gelen fotoğraflara dikkat edin: bazen çekildiği günü değil, kaydedildiği günü taşırlar. Özellikle anneanneden gelen karelerin tarihini kontrol edin.
Ortaya çıkan video planlı bir seri kadar akıcı olmaz. Olsun. Yine de bir yılı anlatır.
Elemede zorlanıyorsanız basit bir kural işe yarar: her ay için en az dört kare. Bazı haftalarda hiç uygun fotoğraf yoksa o haftayı boş geçin; bir boşluk, yüzü kameraya dönük olmayan zorlama bir kareden daha az göze batar. Özellikle ilk üç ay önemlidir, çünkü bebeğin en hızlı değiştiği dönem odur ve o dönemin kareleri videonun açılışını taşır. Eşinizin ya da dedelerin telefonunda sizde olmayan güzel kareler olabilir. Onlardan da o ayların fotoğraflarını istemeyi unutmayın.
Videoyu kurmak: hız, yön, oran, yazı
Fotoğraflar sıraya girdikten sonra videonun havasını birkaç seçim belirler.
Hız
Hızlı her zaman iyi değildir. Günlük fotoğraflarda saniyede 8 ile 12 kare çoğu zaman akıcı durur. Haftalık fotoğraflarda saniyede 3 ile 5 kareye inin ki her yüz göze otursun. Karar vermeden önce yavaş ve hızlı iki sürümü de izleyin.
Yön
İleri yön, yani yenidoğandan bir yaşa, klasik olandır. Geri yön ise beklenmedik şekilde dokunaklıdır: bugünkü çocukla başlayıp onun yeniden kundaklı bir bebeğe küçülmesini izlersiniz. Bazı aileler partinin başında geri, sonunda ileri yönlü videoyu oynatır.
Oran
Oranı videonun izleneceği yere göre seçin:
- Televizyon ya da bilgisayar: 16:9 yatay. Çekerken yanlarda fazladan boşluk bırakmak gerekir.
- WhatsApp ve telefon ekranı: 9:16 ya da 4:5 dikey. Bebeğin yüzüne en yakın kırpımı verir.
- Instagram akışı: 1:1 kare ya da 4:5. Kare, en güvenli orta yoldur.
Tarih ve yazı
Köşede küçük bir tarih ya da yaş bilgisi ("3 aylık", "ilk adımlar") izleyenin hikâyeyi takip etmesini kolaylaştırır. Küçük tutun ve hep aynı köşeye koyun ki yüzü kapatmasın.
Bir timelapse uygulaması bu seçimlerin hepsini tek ekranda toplar. TinyLapse'te hızı, yönü ve oranı seçer, kendi yazınız ve tarihle filigran ekler, videoyu 1080p'ye kadar kalitede MP4 ya da GIF olarak dışa aktarırsınız. Ücretsiz dışa aktarmalar 360p ve küçük bir TinyLapse işaretiyle gelir; isteğe bağlı Premium işareti kaldırır ve tüm kalite seçeneklerini açar. Uygulamanın video tarafını ana sayfada görebilirsiniz.
Müzik, paylaşım ve saklama
Müzik eklemek isterseniz videoyu dışa aktardıktan sonra iMovie gibi genel bir video düzenleyicide ekleyebilirsiniz. Sakin bir parça seçin ve videoyu müzikle birlikte bitirin. Sözlü, duygusal bir şarkı onuncu izleyişte ağır gelebilir; enstrümantal parçalar zamanla daha iyi yaşlanır.
Paylaşmadan önce videonun nereye gideceğini düşünün. Bir yıl boyunca her gün çekilmiş yüz, bir çocuğun çok ayrıntılı bir kaydıdır. Kapalı bir aile grubu ile herkese açık bir hesap çok farklı kitlelerdir. Seçenekleri çocuk fotoğraflarını internette paylaşmak yazımızda ele aldık.
Yurt dışında yaşayan ya da partiye gelemeyen akrabalar için videoyu ayrıca, telefon ekranına uygun dikey bir sürümle göndermek iyi bir fikir. Televizyon için hazırladığınız yatay video telefonda küçük kalır, yüzler seçilmez. Aynı fotoğraflardan iki oran dışa aktarmak birkaç dakikanızı alır ama dedeniz videoyu telefonunda tam ekran izleyebilir. Gönderirken kısa bir not da ekleyin: "ilk günden bir yaşına, haftada bir fotoğraf". Hikâyeyi bilen izleyici, her karede neye bakacağını daha iyi anlar. Videonun başına ya da sonuna bebeğin adını ve doğum tarihini koymak isterseniz, bu videoyu sadece aile içinde paylaştığınızdan emin olun.
Sadece videoyu değil, fotoğrafların kendisini de saklayın. Video sıkıştırılmış tek bir dosyadır; fotoğraflar ise beş yıl sonra belki üç yılı kapsayan daha uzun bir video hazırlayabileceğiniz asıl kayıttır.
Doğum gününe üç hafta kala: hazırlık takvimi
Video çoğu zaman bir tarihe yetişmek için hazırlanır: ilk doğum günü, yılbaşı ya da yurt dışındaki dedelerin ziyareti. Son gece telaşla uğraşmamak için işi haftalara bölmek iyi gelir.
- Üç hafta önce: Fotoğrafları toplayın. Planlı bir seriniz varsa sadece bulanık ve gözü kapalı kareleri ayıklayın. Yoksa galeriden aday albümünü bu hafta oluşturun. Eşinizin telefonunda, anneannenin gönderdiği karelerde ve aile grubunda kalan fotoğrafları da isteyin.
- İki hafta önce: Kırpın ve sıralayın. Hepsini aynı orana getirin, tarihleri kontrol edin. Bu aşamada elinizde kaç kare olduğunu bilirsiniz ve hızı ona göre seçersiniz.
- On gün önce: İlk taslağı dışa aktarın ve telefonda değil, videonun oynatılacağı ekranda izleyin. Televizyonda küçük görünen yazılar, telefonda kocaman durabilir.
- Bir hafta önce: Müziği ekleyin, son kareyi uzatın, videoyu bir kez de sessiz izleyin. Sessiz izlerken akıcı görünüyorsa müzikle çok daha iyi görünecektir.
- Parti günü: Videoyu internetten değil, cihaza indirilmiş hâlde hazır tutun. Misafirler geldiğinde bağlantı yavaşlayabilir, televizyon farklı bir hesapla açılabilir.
Bu takvimin güzel bir yan etkisi de var: fotoğrafları toplarken yılın tüm karelerini bir kez daha elden geçirir, yedeklenmemiş olanları fark edersiniz. Bu fırsatı değerlendirmek için bebek fotoğraflarını düzenleme ve yedekleme yazımızdaki basit düzeni uygulayabilirsiniz.
Planlı çekime ilk doğum gününden sonra başlayan aileler de az değil. İkinci yaşın videosunu ilk günden planlamak için hâlâ çok zaman var; bir köşe seçip bu hafta başlamanız yeter.
Videoyu titreten, zıplatan hatalar
- Flaşlı ve gün ışığındaki kareleri karıştırmak. Yüz bir beyazlaşır, bir sararır.
- Yakınlaştırmayı değiştirmek. 1x karelerin arasına giren tek bir 2x kare başı birden büyütür.
- Hareketli arka plan. Bir gün orada, bir gün yok olan çamaşır sepeti dikkati bebekten çalar.
- Az kareyi çok hızlı oynatmak. 52 haftalık fotoğraf saniyede 12 kareyle dört saniyede biter.
- Yüzün üstüne büyük tarih yazısı. Yazılar köşede kalsın.
- Son karede durmamak. Son kareyi bir iki saniye ekranda tutun ki salondakiler tepki verecek zaman bulsun.
Timelapse, hazırlaması en kolay ama en çok izlenen hatıralardan biridir. Kaplama, hatırlatma ve video düzenleyiciyi bir arada isterseniz TinyLapse'i App Store'da bulabilirsiniz. İstemezseniz de bir kamera, bir köşe ve biraz sabır yeter.
Küçük anlar çabuk geçer, hikâyesi kalır.
